इसेवाले बिटक्वाइनको लागि पेमेन्ट गेटवे सुविधा दिएको आरोपमा राष्ट्र बैंकको अनुसन्धान

Technology Khabar ३० आश्विन २०७४, सोमबार

इसेवाले बिटक्वाइनको लागि पेमेन्ट गेटवे सुविधा दिएको आरोपमा राष्ट्र बैंकको अनुसन्धान

काठमाडौं, ३० असोज । नेपाल राष्ट्र बैंकले केहि समयअघि अवैध घोषणा गरेको बिटक्वाइनको लागि पेमेन्ट गेट्वेको रुपमा काम गरेको भन्दै ई पेमेन्ट गेट्वे कम्पनी इसेवालाई कारवाहि गर्ने भएको छ ।

नेपाल राष्ट्र बैंकले अवैध घोषणा गरेको बिटक्वाइन कारोबार गराएको आरोपमा पेमेन्ट गर्ने कम्पनी इसेवामाथी अनुसन्धान सुरु भएको हो ।
राष्ट्र बैंकले विदेशी विनिमय ऐन अनुसार नेपालमा बिटक्वाइनको कारोबारलाई अवैध घोषणा गरेको थियो ।

बिटक्वाइन कारोबारको भुक्तानीको लागि इसेवाको प्रयोग भएको राष्ट्र बैंकले प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट खुलेको समाचारमा भनिएको छ ।

राष्ट्र बैंकको स्रोतलाई उल्लेख गर्दै क्लिकमाण्डू डटकमले लेखेको छ, ‘इसेवाले आफ्नो पेमेन्ट गेटवे मार्फत बिटक्वाइन खरिद र बिक्री गर्ने सुविधा दिएको देखिएको छ, हामी अनुसन्धान गर्दैछौ।’

मोबाइल तथा इन्टरनेटमा आधारित पेमेन्ट सिस्टममा नेपालमा इसेवा लोकप्रिय र अग्रणी कम्पनीको रुपमा रहेको छ ।

राष्ट्र बैंकले अनुसन्धान पछि के कस्तो कारवाही गर्ने भन्ने विषय पछि टुंगो लगाउने जनाएको छ ।

के हो बिटक्वाइन ?

बिटक्वाइन भनेको एउटा डिजिटल वा भर्चुअल मुद्रा (Virtual Currency) हो । जसको निर्माण र सञ्चालन विद्युतीय रूपले हुन्छ । यो दुनियाँमा प्रयोग भएका कम्प्युटरले गरेको गणितीय समस्याको समाधानबाट उत्पादित मुद्रा हो ।

यो ओपनसोर्स सफ्टवेयरमा आधारित हुन्छ । यसलाई क्रिप्टोकरेन्सी पनि भनिन्छ । बिटक्वाइन आफैंले बनाउन वा भर्चुअल बजारबाट किन्न सकिन्छ । यसको उत्पादन हुने प्रक्रियालाई ‘माइनिङ’ भनिन्छ । यो एउटा यस्तो मुद्रा हो जुन कुनै देशबाट सञ्चालित होइन । र, यसमाथि कुनै देश तथा व्यक्तिको कुनै पनि किसिमको नियन्त्रण हुँदैन ।

‘सेतोसी नाकामोटो’ नामक सफ्टवेयर डेभलपरद्वारा यसको प्रस्तावना गरिएको हो । जुन एउटा गणितीय प्रमाणका आधारको पेमेन्ट गर्ने प्रणाली हो । यो प्रस्तुत गर्नुको मूल कारण एउटा यस्तो मुद्रा सञ्चालनमा ल्याउनु थियो, जसमाथि कसैको नियन्त्रण नहोस् । र, कमसेकम शुल्क तिरेर कारोबार गर्न पाइयोस् भन्ने हो ।

यो मुद्राको कुनै पनि किसिमको बैंक वित्तीय संस्था तथा देशबाट भौतिक रूपमा छपाइ तथा वितरण हुँदैन । यो हामी मानिसको समुदयाबीच डिजिटल प्रक्रियाबाट उत्पादित मुद्रा हो । जुन समुदायमा जो कोही पनि आबद्घ हुन सक्छन् । बिटक्वाइन माइनिङ भनेको एउटा गणितीय समस्याको समाधान गर्ने प्रक्रियालाई बुझाउँछ ।

यो सिमित मात्रामा मात्र बनाउन सकिन्छ । दुनियाँभरमा गरी २,१०,००,००० बिटक्वाइन मात्र बनाउन वा उत्पादन गर्न सकिन्छ । जसमध्ये हालसम्म १,४०,००,००० भइसकेको बताइन्छ । र, अरू माइनिङ हुने प्रक्रिया जारी छ । एक बिटक्वाइनलाई १० करोड हिस्सामा भाग गर्दा आउने एक भागलाई ‘सेतोसी’ भनिन्छ । त्यसले बिटक्वाइनको आविष्कारकको नामलाई जनाउँछ । बिटक्वाइन सुन तथा चाँदीमा आधारित नभएर यो एउटा गणितीय प्रक्रियामा आधारित हो ।

दुनियाँभरमा मानिस सफ्टवेयरका मद्दतले गणितीय सूत्रको प्रयोग गरी यसको उत्पादन गर्ने गर्छन् ।

स्रोत

TK Viber

प्रकाशित: ३० आश्विन २०७४, सोमबार

Loading...