जान्नुहोस् मेसेज ‘एन्क्रिप्शन’ भनेको के हो र कसरी गोपनियता हुन्छ

Technology Khabar ६ माघ २०७७, मंगलवार

जान्नुहोस् मेसेज ‘एन्क्रिप्शन’ भनेको के हो र कसरी गोपनियता हुन्छ
Classic Tech

आजकल ह्वाट्सएप आफ्नो नयाँ प्राइभेसी नीतिको बारेमा विशेष छलफलमा छ र धेरै व्यक्तिले ह्वाट्सएप छोडेर टेलिग्राम र टेलिग्राममा जोडिने सम्भावित विकल्पहरू विचार गरिरहेका छन्। सिग्नल एपको आजकल धेरै चर्चा गरिएको छ । प्रयोगकर्ता अचानक बढेसँगै सिग्नलको सर्भर डाउन भएको थियो ।

सिग्नलमा मानिसहरूमा विश्वास बढेको छ किनकि यसले इन्ड-टू-इन्ड एन्क्रिप्शन प्रदान गर्दछ।

मेसेज एन्क्रिप्शन भनेको के हो भन्ने बारेमा हामी यहाँ बताउनेछौं। सर्वप्रथम, हामी तपाईंलाई एन्क्रिप्शनको अर्थ बताउँदछौं। नेपालीमा एन्क्रिप्शनको अर्थ कोडिङ हो सरल शब्दहरूमा कुनै पनि सन्देश सुरक्षित राख्नु भनेको तपाईंको सन्देशलाई प्रोग्रामिङ्गको माध्यमबाट कोडमा रूपान्तरण गर्नु हो।

व्यक्तिलाई पढ्न र बुझ्न गाह्रो हुन्छ वा सरल शब्दहरूमा यसलाई कोड मार्फत कुनै सन्देश सुरक्षित गर्नु एन्क्रिप्शन भनिन्छ।

एन्क्रिप्टेड मेसेज केबल तिनीहरूद्वारा मात्र पढ्न सकिन्छ जससँग डिस्क्रिप्शन ‘की’ हुन्छ र यो की तपाईंलाई तोकिन्छ जब तपाईं सो एप खोल्नुहुन्छ, त्यस बेला मात्र तपाईं र तपाईंले मेसेज पठाउनुभएको प्रयोगकर्ताले मात्र यसलाई पढ्न सक्छ र बाँकी स्टोर गरिएको सन्देश पनि ईन्क्रिप्ट गरिएको हुन्छ।

उदाहरण को लागी, मान्नुहोस् कि तपाईँले आफ्नो साथीलाई सन्देश पठाउनु भएको छ, ‘के छ हालखबर ?’ भनेर, तब यो सन्देश तपाईँ र तपाईँको साथीलाई एक डिस्क्रिप्टेड सन्देशको रूपमा देखिन्छ।

मूल मेसेजः ‘के छ हालखबर ?’

एन्क्रिप्टेड मेसेज: “$2y$10$OIj1ewZQpU3xXOAciWBEzOMfnTvFSQRJMQBqv446m4/Slj4X3S5pe”

एन्क्रिप्शन र डिस्क्रिप्शनको सम्पूर्ण प्रक्रियालाई क्रिप्टोग्राफी पनि भनिन्छ। कुनै पनि दुई मानिस बीचमा साझेदारी गरिएको जानकारी अर्को तेस्रो व्यक्तिले थाहा नपाओस भनेर रोकथामको लागि क्रिप्टोग्राफी प्रविधिको प्रयोग गरिन्छ । जहाँ कुनै पनि तेस्रो व्यक्तिले सो सूचना पढेको वा त्यस जानकारीमा परिवर्तनहरू गर्ने वा चोरी गरिएको छैन भनेर सुनिश्चितता प्रदान गर्दछ।

तपाईंलाई बताउन चाहन्छौं कि हालको समयमा ईकमर्स होस वा अनलाइन बैंकिङ्ग क्रिप्टोग्राफी टेक्नोलोजीको कारण सुरक्षित बनाईएका छन् र क्रिप्टोग्राफीमा पनि बिभिन्न प्रकार छन्।

एन्क्रिप्शनका प्रकारहरू

सिमेट्रिकल एन्क्रिप्शन (Symmetrical Encryption )
सिमेट्रिकल ईन्क्रिप्शनमा ईन्क्रिप्ट र डिक्रिप्ट गर्न एउटै ‘की’ हुन्छ, र एउटा मात्र की हुने भएर यस प्रक्रियामा, डाटा एन्क्रिप्ट गर्ने प्रयोगकर्ताले प्रत्येक प्रयोगकर्तासँग डिक्रिप्टेड की सेयर गर्नुपर्दछ जसमा उनीहरूले सूचना पठाउँछन्। यसलाई सेयर एन्क्रिप्शन(Share Encryption) पनि भनिन्छ।

असिमेट्रिकल एन्क्रिप्शन (Asymmetrical Encryption )
असिमेट्रिकल एन्क्रिप्शनमा एन्क्रिप्शन की र डिस्क्रिप्शन की फरक फरक हुन्छ, एउटा की एन्क्रिप्शनको लागि हो र अर्को की डिक्रिप्शनका लागि । त्यसैले असिमेट्रिक एन्क्रिप्सनको प्रक्रियामा, प्रयोगकर्ताले एन्क्रिप्शन की राख्दछ र डिस्क्रिप्शन की सार्वजनिक रूपमा ती सबै प्रयोगकर्ताहरूको लागि उपलब्ध गराएको हुन्छ जो सँग उसले जानकारी पठाउँछन् वा साझेदारी गर्दछ। एन्क्रिप्शनको यस प्रक्रियालाई सार्वजनिक की ईन्क्रिप्शन (Public Key Encryption) पनि भनिन्छ।

TK Viber

प्रकाशित: ६ माघ २०७७, मंगलवार

Loading...