चीनले आफ्नै जीपीएस प्रणाली बनायो, ‘बिग डिपर’द्धारा अमेरिकी एकाधिकार अन्त्य गरिने योजना

काठमाडौं । चीनले आगामी बर्षको पहिलो ६ महिनाभित्रै आफ्नै ग्लोबल पोजिसनिङ सिस्टम (जीपीएस) प्रणाली सार्वजनिक गर्ने भएको छ । अमेरिकी प्रविधिहरुमा भरपर्नुपर्ने बाध्यतालाई कम गर्न सो प्रणाली संचालन गर्न लागेको हो ।

चीनको स्याटेलाईट नेटवर्क ‘बाईडु’(BeiDou system) अन्तरगत संचालित हुने सो जीपीएस प्रणालीको नाम ‘बिग डिपर’ राखिएको छ । अमेरिकी वायुसेनाको जीपीएस प्रणालीको पहिलो प्रतिद्धन्दीका रुपमा सो जीपीएस प्रणाली सार्वजनिक गर्ने चीनले शुक्रबार घोषणा गरेको हो ।

हालसम्म चीनभरका करिव ७० प्रतिशत स्मार्टफोनहरु यो सेवा उपयोग गर्न यसअघि नै सक्षम भईसकेको ‘निक्की एशियन रिभ्यु’को रिपोर्टमा उल्लेख छ । त्यसैले चीनले यसमा ठुलो सम्भावना देखेको छ ।

बाईडु नेटवर्क चीनको दिर्घकालिन योजनाअन्तरगत आएको हो जसले आगामी पुस्ताको टेलिकम्यूनिकेसन प्रविधिलाई दबाबमा राख्नेछ । यो चीनमा फाईभजी प्रविधिसँग समेत समाहित हुनेछ। चीनको सो जीपीएस प्रणााली सार्वजनिक भएसँगै जीपीएस तथा  टेलिकम्यूनिकेसन्स पूर्वाधारमा अमेरिकी एकाधिकारको अन्त्य हुनेछ ।

चीनले बाईडु सिस्टममार्फत जीपीएस सेवा संचालन गर्नका लागि सन २०२० को जुलाईसम्म अन्तिम २ वटा स्याटेलाईट प्रक्षेपण गर्ने योजना बनाएको छ । चीनले बाईडु नेटवर्क र फाईभजीको सम्मिश्रणसहित सो जीपीएस प्रणाली बनाउन लागेको हो । योसँगै चीनले नयाँ टेलिकम्यूनिकेसन्स सेवाहरुको बजारमा प्रमुख शेयर हासिल गर्ने बताईएको छ।

नयाँ प्रविधिहरुको परीक्षण चीनको उहानमा गरिने तयारी छ । यसको परीक्षणको लागी ५जी र बाईडुको म्यापिँग टेक्नोलोजीजलाई २८ किलोमिटर सडकमा एक गाडीमा स्वचालित भेहिकल प्रयोग गरेर गरिनेछ ।

बाईडुसँग यस प्रोजेक्टमा काम गर्न हाल १ सय २० भन्दा बढी ईच्छुक साझेदारहरु रहेका छन्  र यसलाई चीनको बिस्तारित बेल्ट एण्ड रोड इन्फ्रास्ट्रक्चर इनिसिएटिभअन्तरगत जोडिएको बताईएको छ। चीनले उक्त जीपीएस सार्वजनिक पछि चीन सुरक्षाको मामलामा अझ बलियो हुने बताईएको छ । एजेन्सी